محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

481

خلاصة الحكمة ( فارسى )

مُحَلِّى : ( ع . ص ) . كسى كه زينت مىكند قبضه و غلاف شمشير را . ر . ك - : تحليه . شيرين كننده . ( ناظم الاطباء ) . آن كه بيان مىكند و وصف مىنمايد براى كسى حليه و آرايش ظاهرى وى را . ( ناظم الاطباء ) . مُحْلى : ( ع . ص ) . آرايش كنندهء چشم‌ها . كسى كه چيزى را شيرين مىكند . ( ناظم الاطباء ) . شيرين گرداننده . شيرين يابنده چيزى را . ( آنندراج ) . ر . ك - : احلاء و تحلية . مَحمود : ( ع . ص ) . نعت مفعولى از حمد ، به معناى ستوده و ستايش كرده شده . ( اقرب الموارد ) . ستايش كرده شده . ( منتهى الارب ) . ستوده . مقابل نامحمود . نيكو گردانيدن . بخير كردن . مَحْوى : ( ع . ص نسبى ) . منسوب به محو . ر . ك - : محو . مَحْوِى : ( ع . ص ) . مقابل حاوى . مجموع . فراهم آمده . گردشده . فراهم شده . ( ناظم الاطباء ) . دريافت شده . ( ناظم الاطباء ) . مضمون . ج محاوى . سطح زيرين هر جسمى را محوى و سطح بالايين آن را حاوى نامند . هر فلك ما فوق ، حاوى فلك مادون خود و مادون محوى ما فوق است مثلًا فلك الافلاك حاوى فلك ثوابت و فلك ثوابت محوى فلك الافلاك است . مُخاط : ( ع . ا ) . آب بينى كه خلب و خلم و خيل نيز گويند و هر مايع لزجى مانند آن . ( ناظم الاطباء ) . رطوبت غليظ كه از سر به راه بينى فرود آيد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . پوشش صورتى رنگى كه حفره‌هاى داخلى بسيارى از اندام‌ها مانند دهان ، بينى و غيره را مىپوشاند و به سبب داشتن منافذ مربوط به غدد مترشحه سطحش هميشه مرطوب است . مخاط در حقيقت مجموعهء دو بافت است : يكى بافت پوششى در بالا و ديگر بافت پيوندى در زير آن ، و به همين علت مىگويند مخاط عبارت از غشايى است كه تشكيل شده از نسجى پوششى با يك لايه آستر بافت پيوندى : غشاء مخاطى ، پوشش مخاطى . مُخاطى : ( ص نسبى ) . منسوب به مخاط : غشاء مخاطى . قسمى از بلغم كه مشابه به آب بينى باشد . ( غياث ) . مُخَدَّر : ( ع . ص ) . كسى يا چيزى كه سست و بى حركت مىكند و موجب خواب رفتگى اعضاء مىشود . ( ناظم الاطباء ) .